Stress in lapland

lente-2015-natuur

Ik leef nog. De afgelopen weken had ik het gevoel dat ik werd geleefd. Om tot rust te komen wandelde, rende en fietste ik veel in mijn spaarzame vrije uurtjes. Stress in Lapland; het is mogelijk. Terwijl het zomerseizoen losbarstte, kreeg ik een vrij grote schrijfopdracht waar ik geen nee tegen wilde zeggen. Na drie weken had ik sterke neigingen om mijn computer in de kachel te flikkeren, maar het leek mij financieel gezien beter om wat berkenblaadjes te plukken en ’s nachts met mijn camera door de moerassen te lopen. Na een flinke verkoudheid kan ik nu zeggen dat ik weer ‘back on track’ ben.

Dobberen tussen ijsschotsen

ijs-meer

Ik stond onlangs aan de kant van het meer in Purkijaure toen het mij te binnen schoot dat ik precies een jaar geleden mijn eerste duik van het zomerseizoen 2014 nam. De rillingen lopen over mijn rug bij de gedachte nu in het water te dobberen. De meimaand was vorig jaar ongekend warm, in tegenstelling tot dit jaar. Net als het meer is mijn tuin ook nog steeds niet geheel sneeuw- en ijsvrij. Toch wordt het langzaam zomer; het gras vertoont groene sprietjes, het ridderspoor worstelt zich omhoog, mijn kano ligt inmiddels bij het meer en mijn teenslippers staan klaar in de hal.

Eerste zomerdag ondergesneeuwd

majbrasa3 majbrasa2Valborgsmässoafton: 30 April is de dag in Noord-Europa waarop de winter wordt afgesloten en het zomerhalfjaar haar intrede doet. In de oude mythen wordt de overgangstijd van winter naar zomer omschreven als een periode waarin kwade krachten tevoorschijn komen. Om deze krachten terug te drijven maakte men vuur. Een meer ‘met beide voeten op de grond’ verklaring van de gewoonte om de laatste dag van april grote vuren te maken is dat vroeger de boeren hun beesten begin mei op het land loslieten en door middel van vuur de roofdieren verjaagden. Hoe het ook zij, de winter is afgesloten en een periode vol zonneschijn ligt in het verschiet. Op 1 mei, de eerste dag van de zomerperiode, viel er ’s morgens 20 centimeter sneeuw. Typisch Lapland. majbrasa4

Een wereld van contrasten

margrietje
Vorige week stonden mijn bloemen nog trots te stralen, en zo wordt je op een dag wakker en liggen ze doodgevroren onder een laagje sneeuw. De winter staat niet meer voor de deur, maar is inmiddels binnengetreden. Nog niet in volle heftigheid; volgens de weerberichten heb ik nog even de tijd om de laatste zomerspullen op te ruimen, de kas af te timmeren en m’n autobanden te verwisselen. Gelukkig heb ik vorig weekend, toen ik even thuis was uit de bergen, mijn aardappels uit de grond gehaald. Deze liggen donker en droog in de kast. Het voelt als gisteren dat ik in m’n hemd aan een bergmeer zat, met een beker koffie in m’n hand. Nu stap ik met muts en handschoenen op de fiets om Jussi uit te laten. Een wereld van contrasten.
dode-bloemen

Jarre in beeld

jarre-blog
Jarre. Pärlälven natuurreservaat. Oerbos. Berenrijk. Het 1000 meter hoge laaggebergte Jarre ligt op een steenworp afstand van mijn huis. Het leek wel of er altijd iets tussen mij en Jarre kwam, maar nu, na ruim 5 jaar, zit ik eindelijk op een grote steen met Kuifje en Jussi en kijk ik uit op het langgerekte Karatsmeer en de minuscule huizen van Vuojat, Larsbo en Berghem. We zijn halverwege onze klim naar boven en, naar wat later bleek, pas aan het begin van onze tocht. Eén rustig dagje Jarre liep uit op een tweedaagse tocht over bergtoppen en door de bossen, moerassen en wateren van het Berenrijk.
jarre-033-blog
Zoiets geweldigs; honden kunnen water ruiken. Jussi’s neus bracht ons naar dit enigszins verscholen paradijselijke meertje. Terwijl hij zijn dorst lest begin ik mezelf verrukt uit te kleden om een duik te nemen, maar als ik mijn voet in het water houd besluit ik ter plekke dat pootjebaden voldoende is; bergmeertjes zijn koud.

jarre-037-blog
Jussi kijkt smachtend toe hoe Kuifje een koekenpan te voorschijn haalt en deze vult met worstjes. Volgens Zweedse traditie prik je de worstjes aan een stok en houd je deze boven een open vuurtje. Gezien het warme droge weer van de afgelopen weken wilden we ons niet aan een vuurtje wagen. Het zou jammer zijn als het oerbos zou afbranden en onze worstjes zouden verbranden.
jarre-030-blog

jarre-045-blog
Uiteindelijk legt hij zich erbij neer dat er geen worstje voor hem in het verschiet ligt. Het erbij neerleggen doet hij, zeer demonstratief, midden op onze etenswaren. Hij doet ons zelfs even geloven dat hij door worstjesgebrek het loodje heeft gelegd, maar daar trappen wij niet in. Na een uitgebreide siesta vervolgen we, met twee volle magen en één lege, onze weg naar de top.

Ieder heeft zo zijn eigen gedachten, staand of zittend boven op een berg. Jussi houdt twee jachtvalken in de gaten die boven onze hoofden cirkelen. Kuifje bedenkt dat hij zijn verrekijker niet bij zich heeft. Deze zou van pas komen hier op de top, uitkijkend op het Berenrijk.

jarre-066-blog
Kuifje mijmert voor zich uit dat het mogelijk is om vanaf Jarre de militaire hut op de top van Udtja te bereiken. Hij heeft eerder in de hut overnacht, maar is nog nooit via Jarre daarnaartoe gelopen. Waarschijnlijk is het niet zo moeilijk om een weg over het moeras te vinden, gezien de droogte van de afgelopen weken. Het enige probleem zou de oversteek van de brede Jarre beek kunnen zijn. Met een vragende blik kijkt hij mij aan. Doen?

De weg achter mij ken ik; de weg voor mij niet. Zonder aarzelen zeg ik dat we verder gaan, door de bossen en moerassen van het Berenrijk naar de top van Udtja. jarre-104-blog

De avond is inmiddels gevallen als we door het oerbos afdalen. Met de duisternis van de nacht hoeven we geen rekening te houden; de middernachtzon is nog volop aanwezig. Bij de Jarre beek aangekomen blijkt het vinden van een goede oversteekplek niet zo makkelijk. Uiteindelijk zien we een stuk waar het niet zo diep is en het water rustiger stroomt. Bij gebrek aan sandalen lopen we met onze bergschoenen door het water, steunend op twee stokken. Jussi zwemt dapper mee en komt door de sterke stroming zo’n 20 meter stroomafwaarts aan land. Na een korte pauze en twee keer mijn sokken te hebben uitgewrongen, wat geen zin heeft aangezien mijn schoenen zeiknat zijn, lopen we verder over het moeras. jarre-109-blog
jarre-126-blog
De vermoeidheid begint ons alle drie parten te spelen. De militaire hut, als een witte stip zichtbaar op de top van Udtja, lijkt nog mijlenver weg. En vanaf nu gaat onze weg alleen nog maar omhoog. We zijn het er unaniem over eens om geen pauze te houden, maar aan één stuk door te lopen. Na wat lijkt een eeuwigheid ploffen we rond middernacht neer op de oude bedden in de militaire barak. Na al liggend wat nootjes te hebben gegeten hebben we nog net genoeg energie om een sober avondmaal te bereiden. In een oud kastje vindt Kuifje een pak hondenbrokken, ver over de datum. Dat zou Jussi worst zijn; gulzig eet hij zijn bordje leeg. Het idee was om een uiltje te knappen en vervolgens onze tocht voort te zetten. De volgende ochtend wordt ik echter wakker gemaakt door Jussi. Hij zit naast mij op bed en tikt met z’n poot op m’n schouder; hij moet naar buiten.jarre-131-blog
Buiten is het sprookjesachtig mooi. Gisteren keek ik vanaf de top van Jarre naar Udtja, nu kijk ik met mijn slaperige kop naar Jarre. Het was een mooie tocht die nog niet ten einde is; tijd om Kuifje uit zijn bed te trommelen en verder te gaan.
jarre-150-blog

jarre-160-blog Midden in een veld met ontelbare kruipbramen houden we een siesta. Kuifje doet zich te goed aan koffie die hij in de hut heeft gevonden, houdbaarheidsdatum maart 2003. Na een aantal slokken besluit hij dat de koffie toch niet zo lekker smaakt. Of ik de rest wil opdrinken?..nee. Ik loop al de hele tocht met een lege emmer in m’n rugzak, nu is het de hoogste tijd om deze te vullen met het Goud van Lapland.
jarre-174-blog

Jussi ligt te dromen tussen de kruipbramen. Wellicht van nieuwe avonturen?
jarre-175-blog

Zomer in Lapland

Minstens één keer per week komt een hoog bejaard Samisch mannetje in het koffiehuis om een rendier quiche met twee glazen melk te nuttigen. Iedere keer onderhandel ik met hem over de prijs: “Per, als je maar de helft wilt betalen krijg je ook een maar half stuk quiche.” Het is een toneelstukje waar hij veel lol in heeft; uiteindelijk betaalt hij, geeft hij mij een knipoog en zegt ondeugend: “Och, je bent ook zo schattig.” Vandaag was ik niet alleen maar schattig, maar zag ik er volgens hem uit alsof ik buiten woon. Ik vertelde hem dat ik in het bos bij een meer woon en sinds het volop zomer is, ik inderdaad vrijwel altijd buiten ben. Met de wijze woorden dat de natuur beter voor de ziel van een mens is dan geld, schuifelde hij richting ‘zijn’ tafel. Dat vrij in de natuur leven en voldoende vrije tijd hebben om eropuit te kunnen trekken voor mij belangrijker zijn dan een dikke bankrekening en een flitsende carrière, ben ik al jaren geleden achter gekomen. Tijdens de zomermaanden werk ik fulltime + overuren, maar begin juli merkten we dat het toeristenseizoen maar langzaam opgang komt. Chef Greta besloot de openingstijden in te korten en aangezien we met te veel ‘vrouwkracht’ in de keuken stonden, bood ik maar al te gretig aan om minder uren te werken. jussi-kano-meer Nu werk ik twee weken maar 4 à 5 uur per dag, wel zes dagen in de week. Een luxe die ik mezelf kan permitteren door mijn lage maandelijkse financiële lasten. Het is sinds twee weken volop zomer en de middernachtzon is ronduit fenomenaal. Mijn vrije tijd breng ik door met zwemmen, zonnen en lezen, kanoën en vissen, soms in gezelschap, soms alleen. Jussi is inmiddels aan de kano gewend; op commando springt hij erin en eruit, hij weet waar hij moet zitten en bovenal dat hij stil moet zitten. We hebben een aantal spannende kanomomenten gekend; living on the edge.

Aangezien ik het leuk vind om met nieuwe dingen bezig te zijn, begon ik met het bouwen van een kas. Na twee dagen was het echter zo ontzettend warm, dat ik besloot om te stoppen met bouwen. Het is de eerste keer dat ik iets van de grond af bouw; het denk- en tekenwerk kost meer tijd dan het bouwen zelf. Het bouwwerk is erg stabiel, maar niet helemaal recht. Vandaag lunchte ik samen met Kuifje en kreeg ik keurig uitgelegd hoe ik moet meten om exact recht te bouwen; mosterd na de maaltijd. Exact recht bouwen is gewoon niet mijn stijl. In mijn huis is vrijwel niets helemaal recht, of zelfs helemáál niet recht. kas

Met de warmte kwamen ook de vliegen, knotten en muggen. Over de veranda heb ik een groot muggennet gespannen en ook mijn bed heb ik voorzien van een klamboe. Tijdens fietstochten en wandelingen kan ik het gespuis enigszins negeren, maar als ik eenmaal in bed lig, wil ik geen gezoem om m’n hoofd. De vlonder op het meer is nu mijn favoriete plek; zon, water en wind. zomer-vlot
Toen ik mijn huis kocht, wist ik niet dat de vlonder op het meer erbij hoorde. Na een jaar vernam ik van Mr. T. dat ook de vlonder mijn eigendom is. Costa del Sol in Lapland; plenty sun no people. Just me and my dog. jussi-zon-meer

Summer feeling

violen
Viooltjes zijn één van de eerste bloemen die ook ’s nachts buiten kunnen blijven; ze kunnen tegen een beetje nachtvorst. Mijn veranda staat inmiddels vol met violen en mijn huisje staat vol met opgekweekte planten die nog even moeten wachten op een vast plekje in de tuin. Volgens de Jokkmokkers komt er na 10 juni geen nachtvorst meer. Ik sleep dus nog een aantal dagen ’s morgens alle emmers en bloempotten naar buiten, en ’s avonds weer naar binnen.