Vele vragen

Het is vårvinter; lentewinter. De fijnste tijd van de winter. De dagen lengen, de zon klimt iedere dag een stukje hoger en geeft zoveel warmte dat ik buiten rondloop in mijn t-shirt. De tuin raakt bevolkt met koolmezen, lappmezen en taigagaaien, trekvogels verlaten het warme zuiden en vliegen over mijn huis naar het hoge noorden.

Vorig jaar genoot ik tijdens mijn skitocht volop van deze heerlijke lentedagen. ’s Morgens werd ik wakker in een warme zonovergoten tent en tijdens mijn lunchpauzes lag ik soms urenlang te dutten in de zon. De dagen van kou en sneeuwstorm sluimerden ergens in m’n achterhoofd, ver weg, alsof het jaren geleden was. De dag dat ik onderstaande foto nam, skiedde ik voorbij Samenvestiging Parka, over de bergen en door het ravijn richting Kvikkjokk, waar ik twee dagen later aankwam. Terwijl ik van de zon genoot waren mijn gedachten bij de skiërs van Nordenskiöldsloppet die die dag plaatsvond. Nieuwsgierig hoe het met de deelnemende Jokkmokkers zou gaan, nieuwsgierig hoe de elite skiërs het zouden doen, nieuwsgierig hoe de doorsnee skiër de race zou ervaren.
Nu ben ik nieuwsgierig hoe ikzelf de race ga ervaren. Hoe voelt het om aan de start te staan van een 220 kilometer lange tocht? Hoe reageert mijn lijf, mijn hoofd, kan ik het skiën binnen de tijdslimiet van 30 uur, haal ik überhaupt de eindstreep, ga ik het leuk vinden, wanneer kom ik de man met de hamer tegen en hoe sleep ik mij daar doorheen? Veel vragen, over twee weken weet ik het; ik heb mijzelf gisteren aangemeld.

Ski expeditie; ga je mee?

vitabandet-reis-bergen Stilte. Het is helemaal stil. -14 graden. Ik rits mijn slaapzak een stukje open en voorzichtig strek ik mij uit om de benzinebrander in de voortent te starten. Ik vul een pan met sneeuw en zet deze op het vuur. Ik laat mijzelf terugzakken in m’n slaapzak en terwijl het langzaam warmer wordt in de tent kriebel ik Jussi op z’n buik. Na een paar minuten begint de bevroren condens, waarmee de hele binnentent bedekt is, te ontdooien. Ik kruip opnieuw een stukje uit mijn slaapzak en met een doekje veeg ik gecontroleerd het condens op om te voorkomen dat het op mijn spullen en slaapzak drupt. vitabandet-tent-water Als dat eenmaal gedaan is open ik, nog steeds zittend in mijn slaapzak, de buitentent en laat Jussi naar buiten. Terwijl hij zijn rondje maakt en zijn behoefte doet, bereid ik een bak met hondenvoer en water voor hem die ik door de tentopenening naar buiten schuif. Als hij zijn ontbijt op heeft steekt hij zijn snuit door de tentopening om aan te geven dat hij weer naar binnen wil. Tevreden rolt hij zich op op mijn slaapzak om nog even een dutje te doen. Inmiddels ben ik aan mijn eigen ontbijt begonnen; een mix van havermout, noten, gedroogde vruchten, melkpoeder en bosbessensoep, en smelt ik ondertussen meer sneeuw om mijn thermosflessen te vullen.

Onder de eerste zonnestralen breek ik mijn tent af. Geroutineerd pak ik mijn pulka in, alles heeft een vaste plek. Een systeem dat door de weken heen aangepast en verfijnd is. Jussi zit een eindje bij mij vandaan, zijn blik gefixeert op één punt. Ik ga naast hem zitten en sla mijn armen om hem heen. Snel geeft hij mij twee likken in mijn gezicht om vervolgens weer voor zich uit te staren. Een hond hoeft niet te leren in het nu te leven, een mens wel. Nu ben ik hier, midden in een fantastisch berglandschap, waar ik op ski’s doorheen reis. Een avontuur, een ontdekkingsreis; iedere dag pak in mijn pulka in en zet ik koers door onbekend terrein. vitabandet-pulka

vitabandet-spoor-veelvraat Ik koppel mijn pulka vast en klik mijn ski’s onder. Mijn donsjas ligt in de pulka; eenmaal in beweging ski ik mijzelf snel warm en daarnaast voel ik de prille warmte van de voorjaarszon op mijn lijf. Na een korte klim bereiken we het hoogste punt, vanaf nu gaat het geleidelijk naar beneden. We laten de kale bergen achter ons en skiën na een aantal kilometer door een lieflijk berkenbos. De natuur komt na een lange donkere winter langzaam weer tot leven; het bos is gevuld met vogelgekwetter en het getrompetter van overvliegende zwanen doet Jussi nieuwsgierig opkijken. Even later duikt hij met zijn neus in het verse spoor van een veelvraat. Ik heb één keer een veelvraat gezien tijdens het hardlopen; hij schoot over de bosweg en verdween in een flits, maar ik zag hem duidelijk gezien.

vitabandet-kaart De afdaling wordt steiler en om vaart te minderen zigzag ik door het bos, wat niet makkelijk is met een pulka. Ik zie een meer voor mij opduiken en de laatste paar honderd meter laat ik mij met hoge vaart het meer op glijden. Als ik eenmaal stil sta kijk ik achterom en zie ik Jussi aan komen rennen. Hijgend gaat hij naast mij zitten. Ik besluit dat het tijd is voor lunch. Ik rol mijn thermomatje uit en nestel mij behaaglijk in de warme zon, die hoog aan de hemel staat te stralen. Mijn vochtige slaapzak ligt uitgerold op mijn pulka om te drogen. Jussi likt gretig een mix van water met stukjes vis naar binnen vitabandet-pause en ikzelf geniet van een kop warme bosbessensap, knäckebröd met een dikke laag boter en gedroogd vlees, noten en een stuk chocola. Jussi heeft zich opgerold en ligt naast mij te slapen. De warme zon maakt ook mij slaperig en al snel dommel ik in. Even later word ik wakker van een koud briesje. De zon is achter sluierbewolking verdwenen en het waait zachtjes. Ik pak de pulka in, koppel Jussi vitabandet-hutje aan de treklijn en zet koers in noordwestelijke richting over het uitgestrekte meer. Tegen het vallen van de avond bereik ik een simpel hutje. Wat een luxe om bij een knisperend vuur mijn avondmaal te eten. Boven op de kachtel staat een grote pan gevuld met sneeuw en mijn vochtige kleding hangt te drogen aan de lijnen die aan het plafond zijn gespannen. Ik geniet volop van de warmte en lig in mijn open slaapzak in het licht van mijn hoofdlamp m’n boek te lezen. Vlak voordat ik ga slapen trek ik nog één keer mijn dikke kleding aan om Jussi, en mezelf, uit te laten. Buiten word ik overweldigd door een heldere sterrenhemel opgekleurd door groene slierten noorderlicht. Hier wil ik nooit meer weg.

Een ski expeditie door de bergen van Zweeds Lapland is een geweldig winteravontuur. Het is heerlijk om weg te dromen bij het lezen van verhalen en het zien van foto’s, maar het zelf ervaren is een belevenis die je nooit meer vergeet. Een belevenis die mogelijk wordt gemaakt door Xplore the North. Reizen door de laatste wildernis van europa, de machtige bergen, bossen gehuld in een dik pak sneeuw, uitgestrekte meren, de stilte van de arctische winter. Het eenvoudige leven in een berghut, zonder elektriciteit en stromend water, waar je in het knusse kaarslicht bij een houtkachel geniet van een warme kop chocolademelk terwijl je je logboek bijwerkt en de route doorneemt voor de volgende dag. En voordat je het laatste kaarsje uitblaast stap je gehuld in een dikke donsjas naar buiten en loop je de poolnacht in, het magische noorderlicht tegemoet.
vitabandet-nederzetting

Een ander leven

”We hadden een leven opgebouwd, maar we hadden geen leven meer. Begrijp je wat ik bedoel?” Malin neemt een slok van haar koffie en kijkt mij vragend aan. Haar man en twee kinderen zitten een stukje verderop te ijsvissen.

Een half uur geleden skiede ik over het Virisenmeer toen een vrouw met twee armen in de lucht naar mij zwaaide en wat schreeuwde. Ik bleef staan en probeerde te horen wat zij zei. Bij haar tweede schreeuw verstond ik ‘fika?!’ (koffie). Ja, dat wilde ik wel.
Toen ik vlakbij haar was begon ze te lachen en verontschuldigde zich voor haar nieuwsgierigheid. Ze vroeg zich af waar ik naartoe opweg was. Ik vertelde haar over mijn tocht door de hele bergketen en al snel praatten we over hoe heerlijk het simpele leven tijdens een tocht is. De basisbehoeften zijn belangrijk en de rest doet er niet zo veel toe. Ik vertelde haar over mijn instelling dat ik zo simpel mogelijk probeer te leven zodat ik niet veel geld nodig om de maandelijkse lasten te kunnen betalen, wat betekent dat ik niet het hele jaar door hoef te werken. Zo heb ik de ruimte om mij met dingen bezig te houden die voor mij waardevol zijn en daarnaast probeer ik mijn ’voetafdruk’ op onze aardbol te beperken door zo basic mogelijk te leven en zo min mogelijk nieuwe spullen aan te schaffen.

Vitabandet-torne-pause

”Onnodige spullen”, hoor ik Malin zeggen. Aan één stuk door vertelt zij over haar ’vorige leven’. Zij en haar man Björn woonden in een hippe buitenwijk in Stockholm. Voordat zij kinderen kreeg, voelde het alsof ze alles had wat haar hartje begeerde. Een leuke man, goede baan, grote vriendenkring, luxe benedenwoning en twee auto’s voor de deur. Soms voelde zij wel de druk van het ’mee moeten doen’, maar deze negatieve gevoelens stopte ze weg. Alles veranderde toen zij een tweeling kreeg, echter niet meteen. Drie jaar lang rende zij, en haar man, van hot naar her. Ze had geen tijd voor haar werk als grafical designer; ze had geen tijd voor haar kinderen; geen tijd voor haar relatie; geen tijd voor een sociaal leven; geen tijd voor vrije tijdsbesteding: alles deed zij half/half en ze voelde zich doodmoe. Daarnaast kwam het haar strot uit dat het in haar vriendenkring alleen maar om designkleding, designprodukten, designmeubels en zelfs designspeelgoed ging. Haar kast in de badkamer lag vol met bodylotions, haarlotions, make-up en de meest dure crèmes. Op een dag opende ze haar kast en dacht ’waar heb ik die rotzooi eigenlijk voor nodig, waar ben ik in vredesnaam mee bezig’. Ook haar partner had genoeg van hun hectische en materialistische leven in de stad. Ze besloten hun leven radicaal om te gooien; verkochten hun huis, één auto en de meeste meubels. Nu wonen zij in een opgeknapte boerderij in Midden-Zweden. Björn heeft zijn baan in de financiële sector achter zich gelaten en heeft van een oude passie zijn werk gemaakt; hij maakt meubels op bestelling. Malin werkt nog steeds als grafical designer, maar voornamelijk vanuit huis en beduidend minder uren.

Vitabandet-torne

”Om nog even hip te zijn Rianne; dit noemen ze downsizing”, Malin kijkt mij met en glimlach aan. ”Dat ik ooit zoveel waarde heb gehecht aan dingen die ik nu compleet overbodig vind, is onbegrijpelijk. Nu geniet ik ervan om mijn man en kinderen te zien ijsvissen. In Stockholm was ik het grootste deel van de tijd geïrriteerd door hun aanwezigheid. Het klinkt te erg voor woorden, maar zo gestresst was ik.”

Doen wat je wilt doen, dat vind ik luxe.
Vitabandet-padjelanta-jussi

Een bijzondere reis

Na bijna twee maanden skiën zag ik afgelopen dinsdag de bergen van Kvikkjokk voor mij opduiken. Ik kreeg het gevoel ‘thuis’ te zien. Nu ben ik echt even thuis, terwijl mijn pulka in Kvikkjokk op mij ligt te wachten om aan het laatste gedeelte van een bijzondere reis te beginnen. Mijn twee rustdagen heb ik in Jokkmokk doorgebracht. Morgen brengt een vriendin mij naar Kvikkjokk, waarna ik via Padjelantaleden, Nordkalottenleden en Kungsleden naar Treriksröset ski. Naar het einde van de bergen.

rodfjallet
tent-bergen
rendieren-helags
drie-vissers
skitochtje
pieljekaise
Parka
till-jakkvik
rianne-sneeuw

Foto impressie

7oo kilometer geskied, nog 600 te gaan!

Spannende oversteek over meren

image Waar is de winter? Sinds ik uit de bergen ben en mezelf in het laagland begeef heb ik te maken met temperaturen boven nul. Zelfs ’s nachts! De sneeuw wordt zwaarder, de ski´s en pulka glijden minder goed en soms moeten we, Anna en ik, de pulka´s optillen en over een gedeelte dragen waar de sneeuw compleet verdwenen is. Ik verlang naar de bergen! We hebben besloten om totaan Gäddede samen te skiën, o.a. omdat we regelmatig de pulka’s moeten dragen, maar ook omdat we een aantal meren moeten oversteken waarvan het ijs onder een laag water ligt. Gisteren in de namiddag stonden we aan de rand van het meer Rengen dat er zo slecht uitzag, dat ik besloot te bellen met iemand in Valsjöbyn, het dorp dat aan de overkant ligt, om te horen of het ijs nog betrouwbaar is. Dat is het; er is nog volop scooterverkeer over het ijs, het is alleen een beetje nat. Kletsnat en zeer opgelucht stonden we een kwartier later aan de overkant. Anna had last van hoofdpijn en ik voelde mezelf opeens erg moe. Niet vanwege een fysiek zware dag, maar van de spanningen die het geeft iedere keer als we een meer over moeten. Vannacht slaat het weer om; het wordt kouder en er komt sneeuw. Vlak voor mijn vertrek kreeg ik een goede tip van Gary, een Engelsman die vorig jaar langs de hele bergketen skiede. Hij liet mij een route zien van Valsjöbyn naar Gäddede, door de bergen langs de Noorse grens. Deze route nemen we. Uit het bos, de bergen in!
image