Het schaatsvrouwtje

Het is eindelijk heerlijk winterweer. Afgelopen week is een dik pak sneeuw gevallen en nu schijnt de zon. ’s Nachts is het koud, tussen de -20 en -30, maar in de loop van de dag klimt de temperatuur tot rond de -10. Gisteren trainde ik op het spoor van Getberget in Jokkmokk en ik was niet alleen. Het mooie weer had meer mensen naar buiten gelokt. Ik skiede tussen de families en toeristen door, in en uit het spoor springend. Opvallend was het groot aantal oudere dames op de langlaufski die, in hun antieke ski outfit en met zelfgebreide mutsen op, zich kwiek over het spoor bewogen. Vrolijk riepen zij ’heja heja’ naar mij als ik hen voorbij skiede, en vrolijk riep ik ’heja’ terug. Halverwege de ronde dook het ’schaatsvrouwtje’ voor mij op; zij is erg klein, heeft flink overgewicht en kleedt zich in alle kleuren van de regenboog. En ze houdt van praten.
helena_wahlman-cross-countrCredits: Helena Wahlman/imagebank.sweden.se

Ik leerde haar kennen in november; tijdens een schaatsdag zat ik met twee vrienden koffie te drinken bij het vuur, toen uit het bos opeens een vrolijke kleurenverschijning opdook. ”Heeej, wat een heerlijk weer! Jullie jongelui hebben het goed, schaatsen, vuur en koffie drinken, daar kan een mens van genieten!” Enkele meters bij ons vandaan plofte ze neer en begon ze haar schaatsen onder te binden, terwijl ze vrolijk door babbelde. Het zag er niet naar uit dat ze haar schaatsen zelf onder gebonden kreeg, haar enorme buik zat in de weg.
schaatsen-isakAl pratend liep ik naar haar toe en ging, alsof het vanzelfsprekend was, voor haar zitten en hielp haar met haar bindingen. De jongens zetten haar overeind en met twee stokken in haar handen schuifelde ze het meer op. Wij keken haar enigszins bedachtzaam na, maar toen het geschuifel overging in redelijk stabiele schaatsbewegingen haalden we opgelucht adem. Ze schreeuwde van plezier: ”O wat gaaf, wat heerlijk!”

Ik minderde vaart om haar te begroeten en te vragen hoe het ging. Met verrukking in haar ogen keek ze mij aan: ”Wat een geweldige dag, heerlijk om even de benen te strekken!” Ik gaf haar gelijk en maakte aanstalten om verder te skiën, maar dat kon ik wel vergeten. Ze begon er heftig op los te babbelen, praten en skiën ging niet samen, dus uiteindelijk stonden we bijna stil. Mijn trainingshorloge had ik op pause gedrukt, het schaatsvrouwtje was inmiddels bij het onderwerp jachthonden uitgekomen toen haar blik op mijn horloge viel: ”Dat ziet er serieus uit, waar train je voor?” Ik vertelde dat ik midden april Nordenskiöldsloppet wilde skiën en dat ik…Ze liet mij niet uitpraten. ”Ruim 200 kilometer op één dag! Dan kan je niet hier je tijd staan te verpraten, je moet het wel serieus aanpakken hoor, met zo’n race. Hup, hup jongedame, in de benen en trainen!” Ze duwde me nog net niet weg. Toen ik haar na een ronde skiën opnieuw passeerde schreeuwde ze me na: ”Heja heja, door skiën en denk aan je techniek!” Ik kreeg bijna de slappe lach. Met zo’n coach haal ik de finish wel.

Jokkmokks ski cup

Vanmorgen moest ik mijn lijf opgang helpen met een serie stretch oefeningen. Gisteravond skiede ik de 2e wedstrijd van de Jokkmokk ski cup onder moeilijke skicondities. De afgelopen dagen hadden we opnieuw vries- en dooiweer, waardoor de sneeuw in een hobbelige ijsmassa was veranderd. Daarnaast begon het gistermorgen ontzettend te waaien, hierdoor lag het ijzige skispoor vol met dennennaalden, mos, takjes en meer ‘rotzooi’.

Thuis stond ik met mijn ski’s in de hand te bedenken welke wax of klister ik zou gebruiken. Afzetwax of klister onder het afzetgedeelte van de ski heb je nodig om grip te krijgen op het afzetmoment. Het goed waxen van ski’s is een hele wetenschap; je moet uitvinden bij welke temperatuur en welk soort sneeuw je een wax of klister kan gebruiken. Gisteren had ik in eerste instantie klister op mijn ski’s willen doen, maar aangezien het zo hard waaide en ik verwachtte dat het spoor vol met ‘rotzooi’ zou liggen die aan de klister zou blijven plakken en ik binnen een minuut met het halve bos onder mijn ski’s mijn wedstrijd zou moeten skiën, besloot ik uiteindelijk niets te gebruiken. Dit hield in dat ik, zonder houvast onder mijn ski’s, het hele traject zou moeten dubbelpolen: een techniek waarbij de benen naast elkaar blijven en je met beide skistokken tegelijk afzet. Je gebruikt voornamelijk je buikspieren en armen. Dubbelpolen is de techniek die ik het beste beheers, maar de 2e wedstrijd ging over 4 kilometer door heuvelachtig terrein met een aantal zeer steile hellingen, het zou ontzettend zwaar worden om alles te dubbelpolen.
Maar toch, ik waagde het erop en het pakte goed uit. Op de twee steilste hellingen moest ik uit het spoor springen om een aantal meter met de V-beweging omhoog te rennen, dus vrijwel de hele wedstrijd kon ik dubbelpolen. Waar ik nog het meest tevreden over ben, is dat ik niet gevallen ben tijdens ijzige afdalingen. Ik heb eindelijk genoeg techniek ontwikkeld om gecontroleerd een scherpe bocht te nemen op een ijzige harde baan, zonder dat ik met een luide gil het bos invlieg. Vanmorgen vertelde mijn lijf mij echter dat ik wel gespannen op de ski’s heb gestaan, vandaar de stretch oefeningen. In de loop van de ochtend heb ik een relaxte skitocht met de honden gemaakt, een soort van cooling down.

skistadion Jokkmokk ski cup bestaat uit 4 wedstrijden waarmee je punten kan verzamelen. Bij de dames is het niet spannend, we zijn maar met z’n drieën en skiën op verschillende niveaus. Ik ben nu twee keer 2e geworden. Maar het is ontzettend leuk en motiverend om mee te doen en daarnaast is het een goede training. Aankomende woensdag is de derde wedstrijd en midden januari de vierde en tevens laatste.

Onderweg op de hondenslee

Mensen kunnen hartstochtelijk uitkijken naar de eerste sneeuw, maar aan het enthousiasme van sledehonden kan niemand tippen. Zodra de temperatuur onder nul komt en de wereld wit wordt, willen zij nog maar één ding: rennen!

Met geluksvlindertjes in mijn buik sta ik op de slee en kijk ik naar mijn team Alaskan huskies van Frosty trails. Hoe verschillend de honden ook zijn, zowel qua karakter als uiterlijk, één ding hebben zij gemeen; they’re born to run. Het is een tijdje geleden dat ik op een hondenslee heb gestaan (ik heb ooit als doghandler en tourguide met Siberische huskies gewerkt), maar het voelt alsof het gisteren was. Het werkt bijna betoverend om met sledehonden door een prachtige omgeving onderweg te zijn, waar ik echter nog het meest van geniet is het zien van een team enthousiast werkende huskies.
frosty-training1 Leidhonden Selma en King.

De trail slingert door het bos en regelmatig moet Olav zijn team stilzetten om boompjes die gebukt onder de zware sneeuw over het spoor buigen, om te zagen en aan de kant te slepen. Zo aan het begin van het winterseizoen kost het maken en onderhouden van trails veel tijd en werk. Tijdens de nacht is er een dik pak sneeuw gevallen waardoor opnieuw boompjes zijn bezweken onder het zware gewicht en het pad blokkeren. De honden hebben duidelijk geen zin om te wachten; onder luid protest van de viervoeters maakt Olav het pad vrij. Om er zeker van te zijn dat zijn ijverige team er niet vandoor gaat, zet hij de slee vast met twee sneeuwankers en legt hij vervolgens de slee op z’n kant. Alhoewel er veel sneeuw is gevallen, hebben de ankers aan het begin van de winter nog niet genoeg grip om een compleet team op z’n plek te houden.
De leidhonden van Gary staan gezellig naast mij te blaffen; ze willen verder. Gary is een Engelsman die jaren geleden als gast op een tocht meeging. Sindsdien helpt hij Olav ieder winterseizoen met het trainen van de honden en met al het bijkomende werk.
frosty-training Team Rianne en team Gary volgen team Olav.

Als je niet als ‘toerist’ op de slee wilt staan, heb je tijdens de maand december de kans om een week, of langer, mee te draaien bij Frosty Trails kennel. Je leert in deze week zoveel mogelijk over Alaskan huskies, het trainen van sledehonden en het leven in een Arctisch klimaat. Je helpt mee met het onderhouden van de trails, het voeren en verzorgen van de honden en het socialiseren van jonge honden. Uiteraard sta je iedere dag op de slee om honden te trainen; je maakt één langere tocht met overnachting in een knusse houten hut, zodat de honden kunnen wennen aan het buiten slapen tijdens langere tochten. Er is één vereiste: Je moet het leuk vinden om met honden te werken! frosty-training2

Het is inmiddels donker geworden en in het licht van onze hoofdlampen glijden we geruisloos door het donkere bos terug naar de kennel. De achterblijvers onthalen ons met een warm blafsalvo. Tika staat in de puppykennel samen met haar broertjes en zusjes enthousiast mee te keffen. De nieuwe generatie sledehonden, en skihond. Ik kan nauwelijks wachten.

Op de fiets naar de poolcirkel

poolcirkel Gisteren hield ik pauze bij de poolcirkel om mijn banaan op te eten, toen de kop ‘Op de fiets naar de poolcirkel’ door mijn hoofd schoot. Ik moest spontaan hard lachen bij deze enigszins heftige titel, omdat het bijna als een expeditie klinkt. De werkelijkheid is minder heftig; ik woon vrijwel òp de poolcirkel.Een langere fietstocht door het bos is onderdeel van mijn training en tijdens mijn 50 kilometer ronde passeer ik twee keer de poolcirkel. Om het toch een tikkeltje avontuurlijk te maken; ik fietste op een oude mountainbike, met twee relatief zachte banden, door een sneeuwbui. Mentale training is net zo belangrijk als fysieke training, misschien zelfs belangrijker.