Een witte morgen na een weekend vol sledehonden

sneeuw-okt

Vanmorgen zag ik door het raam de eerste sneeuwvlokken naar beneden dwarrelen, helemaal passend bij de gemoedstoestand waarin ik tijdens het weekend terecht kwam. Het begon op donderdag toen een vriendin op mijn werk verscheen en het boek Till fjällens ände van fotograaf Niklas Blom in mijn handen drukte. fjallens-ende Deze Zweedse fotograaf trok in de winter van 2014 met zijn team sledehonden door de bergen, van zijn woonplaats Åre tot Treriksröset. Een groot deel van zijn route overlapt de route die ik nam tijdens mijn skitocht van afgelopen winter. Met een brok in m’n keel las ik het boek in één ruk uit. Door zijn foto’s en teksten beleefde ik mijn reis opnieuw; het overweldigende gevoel van het onderweg zijn met een hond door de bergen, met al z’n ups and downs.

Zaterdag begaf ik mij nog verder in de wereld van hondensleeën. Jokkmokker Magnus Svanberg had het voor elkaar gekregen om twee bekende lange afstands mushers naar Jokkmokk te krijgen: De Noorse Elisabeth Edland en de Zweed Mats Pettersson. Voor een publiek van sledehondeneigenaren en -liefhebbers vertelden zij over hun leven met en voor sledehonden en lange afstandsraces. Mats is één van de weinige Zweden die met zijn honden in Alaska de Iditarod heeft gelopen, een race over 1700 kilometer van Anchorage naar Nome.

slee-in-saltoDe vraag is niet of maar wanneer ik mijn eerste sledehond aanschaf. Jussi is nu tien jaar oud, nog steeds in goede vorm, maar hij is niet de jongste meer. Ik begin meer en meer na te denken over een nieuwe hond en wat voor een hond dat zou moeten zijn.
Kristien en Olav van Frosty trails hadden daarop een antwoord; ze hebben een nestje Alaskan huskies, waarvan één pup nog een nieuw baasje zoekt. Ik ga binnenkort maar eens langs. Ooit zei iemand tegen mij: “Rian, het blijft nooit bij één husky, voor je het weet heb je een compleet team in de tuin staan.” De tijd zal het leren.

Een ander leven

”We hadden een leven opgebouwd, maar we hadden geen leven meer. Begrijp je wat ik bedoel?” Malin neemt een slok van haar koffie en kijkt mij vragend aan. Haar man en twee kinderen zitten een stukje verderop te ijsvissen.

Een half uur geleden skiede ik over het Virisenmeer toen een vrouw met twee armen in de lucht naar mij zwaaide en wat schreeuwde. Ik bleef staan en probeerde te horen wat zij zei. Bij haar tweede schreeuw verstond ik ‘fika?!’ (koffie). Ja, dat wilde ik wel.
Toen ik vlakbij haar was begon ze te lachen en verontschuldigde zich voor haar nieuwsgierigheid. Ze vroeg zich af waar ik naartoe opweg was. Ik vertelde haar over mijn tocht door de hele bergketen en al snel praatten we over hoe heerlijk het simpele leven tijdens een tocht is. De basisbehoeften zijn belangrijk en de rest doet er niet zo veel toe. Ik vertelde haar over mijn instelling dat ik zo simpel mogelijk probeer te leven zodat ik niet veel geld nodig om de maandelijkse lasten te kunnen betalen, wat betekent dat ik niet het hele jaar door hoef te werken. Zo heb ik de ruimte om mij met dingen bezig te houden die voor mij waardevol zijn en daarnaast probeer ik mijn ’voetafdruk’ op onze aardbol te beperken door zo basic mogelijk te leven en zo min mogelijk nieuwe spullen aan te schaffen.

Vitabandet-torne-pause

”Onnodige spullen”, hoor ik Malin zeggen. Aan één stuk door vertelt zij over haar ’vorige leven’. Zij en haar man Björn woonden in een hippe buitenwijk in Stockholm. Voordat zij kinderen kreeg, voelde het alsof ze alles had wat haar hartje begeerde. Een leuke man, goede baan, grote vriendenkring, luxe benedenwoning en twee auto’s voor de deur. Soms voelde zij wel de druk van het ’mee moeten doen’, maar deze negatieve gevoelens stopte ze weg. Alles veranderde toen zij een tweeling kreeg, echter niet meteen. Drie jaar lang rende zij, en haar man, van hot naar her. Ze had geen tijd voor haar werk als grafical designer; ze had geen tijd voor haar kinderen; geen tijd voor haar relatie; geen tijd voor een sociaal leven; geen tijd voor vrije tijdsbesteding: alles deed zij half/half en ze voelde zich doodmoe. Daarnaast kwam het haar strot uit dat het in haar vriendenkring alleen maar om designkleding, designprodukten, designmeubels en zelfs designspeelgoed ging. Haar kast in de badkamer lag vol met bodylotions, haarlotions, make-up en de meest dure crèmes. Op een dag opende ze haar kast en dacht ’waar heb ik die rotzooi eigenlijk voor nodig, waar ben ik in vredesnaam mee bezig’. Ook haar partner had genoeg van hun hectische en materialistische leven in de stad. Ze besloten hun leven radicaal om te gooien; verkochten hun huis, één auto en de meeste meubels. Nu wonen zij in een opgeknapte boerderij in Midden-Zweden. Björn heeft zijn baan in de financiële sector achter zich gelaten en heeft van een oude passie zijn werk gemaakt; hij maakt meubels op bestelling. Malin werkt nog steeds als grafical designer, maar voornamelijk vanuit huis en beduidend minder uren.

Vitabandet-torne

”Om nog even hip te zijn Rianne; dit noemen ze downsizing”, Malin kijkt mij met en glimlach aan. ”Dat ik ooit zoveel waarde heb gehecht aan dingen die ik nu compleet overbodig vind, is onbegrijpelijk. Nu geniet ik ervan om mijn man en kinderen te zien ijsvissen. In Stockholm was ik het grootste deel van de tijd geïrriteerd door hun aanwezigheid. Het klinkt te erg voor woorden, maar zo gestresst was ik.”

Doen wat je wilt doen, dat vind ik luxe.
Vitabandet-padjelanta-jussi

Een bijzondere reis

Na bijna twee maanden skiën zag ik afgelopen dinsdag de bergen van Kvikkjokk voor mij opduiken. Ik kreeg het gevoel ‘thuis’ te zien. Nu ben ik echt even thuis, terwijl mijn pulka in Kvikkjokk op mij ligt te wachten om aan het laatste gedeelte van een bijzondere reis te beginnen. Mijn twee rustdagen heb ik in Jokkmokk doorgebracht. Morgen brengt een vriendin mij naar Kvikkjokk, waarna ik via Padjelantaleden, Nordkalottenleden en Kungsleden naar Treriksröset ski. Naar het einde van de bergen.

rodfjallet
tent-bergen
rendieren-helags
drie-vissers
skitochtje
pieljekaise
Parka
till-jakkvik
rianne-sneeuw

Foto impressie

7oo kilometer geskied, nog 600 te gaan!

Spannende oversteek over meren

image Waar is de winter? Sinds ik uit de bergen ben en mezelf in het laagland begeef heb ik te maken met temperaturen boven nul. Zelfs ’s nachts! De sneeuw wordt zwaarder, de ski´s en pulka glijden minder goed en soms moeten we, Anna en ik, de pulka´s optillen en over een gedeelte dragen waar de sneeuw compleet verdwenen is. Ik verlang naar de bergen! We hebben besloten om totaan Gäddede samen te skiën, o.a. omdat we regelmatig de pulka’s moeten dragen, maar ook omdat we een aantal meren moeten oversteken waarvan het ijs onder een laag water ligt. Gisteren in de namiddag stonden we aan de rand van het meer Rengen dat er zo slecht uitzag, dat ik besloot te bellen met iemand in Valsjöbyn, het dorp dat aan de overkant ligt, om te horen of het ijs nog betrouwbaar is. Dat is het; er is nog volop scooterverkeer over het ijs, het is alleen een beetje nat. Kletsnat en zeer opgelucht stonden we een kwartier later aan de overkant. Anna had last van hoofdpijn en ik voelde mezelf opeens erg moe. Niet vanwege een fysiek zware dag, maar van de spanningen die het geeft iedere keer als we een meer over moeten. Vannacht slaat het weer om; het wordt kouder en er komt sneeuw. Vlak voor mijn vertrek kreeg ik een goede tip van Gary, een Engelsman die vorig jaar langs de hele bergketen skiede. Hij liet mij een route zien van Valsjöbyn naar Gäddede, door de bergen langs de Noorse grens. Deze route nemen we. Uit het bos, de bergen in!
image

Skiën door de nacht

image Gisteren skiede ik over een meer met de naam Hästskosjö, toen een sneeuwscooterbestuurder mij staande hield voor een praatje. Carl-Erik was nieuwsgierig geworden en wilde weten waar ik naar opweg was, met mijn volgeladen pulka en hond. Ik vertelde kort mijn verhaal en hij reageerde uitgelaten: “Breng een bezoek aan Stig, hij woont in Olden!” Ik zou langs het kleine dorp Olden skiën en had gepland om tussen Olden en Jänsmässholmen mijn tent op te slaan. Maar de dag verliep anders. Stig is een gepensioneerde man die in een oude school in Olden woont. Eén van zijn hobbies is het volgen van mensen die langs de Zweedse bergketen skiën. Hij wist dat ik in de buurt van Olden was en toen ik de school binnenstapte verwelkomde hij mij met: “Aha, jij bent die Nederlandse met hond Jussi. Willen jullie hier overnachten?” Nu woon ik in een oude school, die tegenwoordig dienst doet als dorpshuis en zo nu en dan overnachten jagers, skiërs, vissers en sneeuwscootermensen hier. Stig is, net als Carl-Erik, goed in praten. Hij vertelt honderduit over de geschiedenis van de school, het dorp, over lange skitochten en sledehondenraces die hier vroeger plaatsvonden. Ik vind het ontzettend leuk als iemand goede verhalen heeft over plekken waar ik doorheen ski en verblijf. Hij heeft een dankbare luisteraar aan mij.

image Ik heb het berggebied verlaten en ski nu voornamelijk door bossen en over moerassen. De afgelopen week heb ik flinke afstanden afgelegd, ruim 30 kilometer per dag, maar door de hoge temperaturen en de zware sneeuw worden de dagetappes korter. De koude tentnachten in de bergen, met zo nu en dan -25, hebben plaatsgemaakt voor relatief warme nachten. Nadeel van de hoge temperaturen is dat ik nu te maken heb met natte sneeuw, zelfs soms regen. Erg triest om te beleven, en ook te horen van locals, dat de winters steeds warmer worden. Komt er een tijd dat we voor een echte winter naar de Poolgebieden moeten reizen?

image Vlak voor Kallsedet trof ik Anna weer. Dat was een leuk weerzien. Samen brachten we de nacht door in Kallsedet Fjällcenter, gerund door Nederlanders. Wat heerlijk om te worden omringd door Nederlandse gezelligheid; koffiedrinken, kletsen over van alles en nog wat, hulp bij reparatie van Anna’s uitrusting, tips over de komende route, wafels met slagroom en niet te vergeten; ik kon eindelijk mijn verlangen naar vers fruit stillen. image Wat was ik blij met mijn sinasappel en avocado. Al dagen verlangde ik naar vers fruit, met name sinasappel. We vertrokken de volgende dag pas om 15.00 uur, helemaal bijgekomen van onze lange skidagen. Volgens mij had ik een suikerkick van de wafel met slagroom; ik skiede een tijd met mijn hoofdlamp door het inmiddels donkere bos. Ik had nog geen zin om mijn tent op te zetten. Die avond voelde als een koude zomernacht in Vajmat, mijn dorp. Anna hield het voor gezien en sloeg in de avondschemering haar tent op, terwijl ik verder skiede door de donkere nacht.