Een ander leven

”We hadden een leven opgebouwd, maar we hadden geen leven meer. Begrijp je wat ik bedoel?” Malin neemt een slok van haar koffie en kijkt mij vragend aan. Haar man en twee kinderen zitten een stukje verderop te ijsvissen.

Een half uur geleden skiede ik over het Virisenmeer toen een vrouw met twee armen in de lucht naar mij zwaaide en wat schreeuwde. Ik bleef staan en probeerde te horen wat zij zei. Bij haar tweede schreeuw verstond ik ‘fika?!’ (koffie). Ja, dat wilde ik wel.
Toen ik vlakbij haar was begon ze te lachen en verontschuldigde zich voor haar nieuwsgierigheid. Ze vroeg zich af waar ik naartoe opweg was. Ik vertelde haar over mijn tocht door de hele bergketen en al snel praatten we over hoe heerlijk het simpele leven tijdens een tocht is. De basisbehoeften zijn belangrijk en de rest doet er niet zo veel toe. Ik vertelde haar over mijn instelling dat ik zo simpel mogelijk probeer te leven zodat ik niet veel geld nodig om de maandelijkse lasten te kunnen betalen, wat betekent dat ik niet het hele jaar door hoef te werken. Zo heb ik de ruimte om mij met dingen bezig te houden die voor mij waardevol zijn en daarnaast probeer ik mijn ’voetafdruk’ op onze aardbol te beperken door zo basic mogelijk te leven en zo min mogelijk nieuwe spullen aan te schaffen.

Vitabandet-torne-pause

”Onnodige spullen”, hoor ik Malin zeggen. Aan één stuk door vertelt zij over haar ’vorige leven’. Zij en haar man Björn woonden in een hippe buitenwijk in Stockholm. Voordat zij kinderen kreeg, voelde het alsof ze alles had wat haar hartje begeerde. Een leuke man, goede baan, grote vriendenkring, luxe benedenwoning en twee auto’s voor de deur. Soms voelde zij wel de druk van het ’mee moeten doen’, maar deze negatieve gevoelens stopte ze weg. Alles veranderde toen zij een tweeling kreeg, echter niet meteen. Drie jaar lang rende zij, en haar man, van hot naar her. Ze had geen tijd voor haar werk als grafical designer; ze had geen tijd voor haar kinderen; geen tijd voor haar relatie; geen tijd voor een sociaal leven; geen tijd voor vrije tijdsbesteding: alles deed zij half/half en ze voelde zich doodmoe. Daarnaast kwam het haar strot uit dat het in haar vriendenkring alleen maar om designkleding, designprodukten, designmeubels en zelfs designspeelgoed ging. Haar kast in de badkamer lag vol met bodylotions, haarlotions, make-up en de meest dure crèmes. Op een dag opende ze haar kast en dacht ’waar heb ik die rotzooi eigenlijk voor nodig, waar ben ik in vredesnaam mee bezig’. Ook haar partner had genoeg van hun hectische en materialistische leven in de stad. Ze besloten hun leven radicaal om te gooien; verkochten hun huis, één auto en de meeste meubels. Nu wonen zij in een opgeknapte boerderij in Midden-Zweden. Björn heeft zijn baan in de financiële sector achter zich gelaten en heeft van een oude passie zijn werk gemaakt; hij maakt meubels op bestelling. Malin werkt nog steeds als grafical designer, maar voornamelijk vanuit huis en beduidend minder uren.

Vitabandet-torne

”Om nog even hip te zijn Rianne; dit noemen ze downsizing”, Malin kijkt mij met en glimlach aan. ”Dat ik ooit zoveel waarde heb gehecht aan dingen die ik nu compleet overbodig vind, is onbegrijpelijk. Nu geniet ik ervan om mijn man en kinderen te zien ijsvissen. In Stockholm was ik het grootste deel van de tijd geïrriteerd door hun aanwezigheid. Het klinkt te erg voor woorden, maar zo gestresst was ik.”

Doen wat je wilt doen, dat vind ik luxe.
Vitabandet-padjelanta-jussi

Een bijzondere reis

Na bijna twee maanden skiën zag ik afgelopen dinsdag de bergen van Kvikkjokk voor mij opduiken. Ik kreeg het gevoel ‘thuis’ te zien. Nu ben ik echt even thuis, terwijl mijn pulka in Kvikkjokk op mij ligt te wachten om aan het laatste gedeelte van een bijzondere reis te beginnen. Mijn twee rustdagen heb ik in Jokkmokk doorgebracht. Morgen brengt een vriendin mij naar Kvikkjokk, waarna ik via Padjelantaleden, Nordkalottenleden en Kungsleden naar Treriksröset ski. Naar het einde van de bergen.

rodfjallet
tent-bergen
rendieren-helags
drie-vissers
skitochtje
pieljekaise
Parka
till-jakkvik
rianne-sneeuw

Foto impressie

7oo kilometer geskied, nog 600 te gaan!

Skiën door de nacht

image Gisteren skiede ik over een meer met de naam Hästskosjö, toen een sneeuwscooterbestuurder mij staande hield voor een praatje. Carl-Erik was nieuwsgierig geworden en wilde weten waar ik naar opweg was, met mijn volgeladen pulka en hond. Ik vertelde kort mijn verhaal en hij reageerde uitgelaten: “Breng een bezoek aan Stig, hij woont in Olden!” Ik zou langs het kleine dorp Olden skiën en had gepland om tussen Olden en Jänsmässholmen mijn tent op te slaan. Maar de dag verliep anders. Stig is een gepensioneerde man die in een oude school in Olden woont. Eén van zijn hobbies is het volgen van mensen die langs de Zweedse bergketen skiën. Hij wist dat ik in de buurt van Olden was en toen ik de school binnenstapte verwelkomde hij mij met: “Aha, jij bent die Nederlandse met hond Jussi. Willen jullie hier overnachten?” Nu woon ik in een oude school, die tegenwoordig dienst doet als dorpshuis en zo nu en dan overnachten jagers, skiërs, vissers en sneeuwscootermensen hier. Stig is, net als Carl-Erik, goed in praten. Hij vertelt honderduit over de geschiedenis van de school, het dorp, over lange skitochten en sledehondenraces die hier vroeger plaatsvonden. Ik vind het ontzettend leuk als iemand goede verhalen heeft over plekken waar ik doorheen ski en verblijf. Hij heeft een dankbare luisteraar aan mij.

image Ik heb het berggebied verlaten en ski nu voornamelijk door bossen en over moerassen. De afgelopen week heb ik flinke afstanden afgelegd, ruim 30 kilometer per dag, maar door de hoge temperaturen en de zware sneeuw worden de dagetappes korter. De koude tentnachten in de bergen, met zo nu en dan -25, hebben plaatsgemaakt voor relatief warme nachten. Nadeel van de hoge temperaturen is dat ik nu te maken heb met natte sneeuw, zelfs soms regen. Erg triest om te beleven, en ook te horen van locals, dat de winters steeds warmer worden. Komt er een tijd dat we voor een echte winter naar de Poolgebieden moeten reizen?

image Vlak voor Kallsedet trof ik Anna weer. Dat was een leuk weerzien. Samen brachten we de nacht door in Kallsedet Fjällcenter, gerund door Nederlanders. Wat heerlijk om te worden omringd door Nederlandse gezelligheid; koffiedrinken, kletsen over van alles en nog wat, hulp bij reparatie van Anna’s uitrusting, tips over de komende route, wafels met slagroom en niet te vergeten; ik kon eindelijk mijn verlangen naar vers fruit stillen. image Wat was ik blij met mijn sinasappel en avocado. Al dagen verlangde ik naar vers fruit, met name sinasappel. We vertrokken de volgende dag pas om 15.00 uur, helemaal bijgekomen van onze lange skidagen. Volgens mij had ik een suikerkick van de wafel met slagroom; ik skiede een tijd met mijn hoofdlamp door het inmiddels donkere bos. Ik had nog geen zin om mijn tent op te zetten. Die avond voelde als een koude zomernacht in Vajmat, mijn dorp. Anna hield het voor gezien en sloeg in de avondschemering haar tent op, terwijl ik verder skiede door de donkere nacht.

Bergketen, eerste etappe

IMG_0606[1] Vanachter het houten bureau in mijn tijdelijke verblijf zie ik zware grijze wolken boven de berg Rödfjället hangen. De berg waar ik drie dagen geleden overheen skiede. Misschien kan ik beter ‘stappen’ schrijven. Stapje voor stapje trokken we de pulka door de nieuwe verse sneeuw tegen de berg op. Ik merkte al snel dat het te zwaar was en besloot de pulka af te koppelen om eerst een spoor te maken. Ik genoot van mijn pulka vrije skitocht onder een stralend blauwe hemel. Tijdens de afdaling rende Jussi blij voor mij uit, niet wetend dat beneden een pulka op ons lag te wachten die we omhoog moesten trekken. Meter voor meter, met tussendoor veel pauzes, kwamen we langzaam vooruit en een halve dag later stonden we voor de tweede keer op de top.IMG_0611[1] Ik pakte mijn lunch en plofte op m’n pulka neer. Met de zon op m’n bol keek ik uit over een fenomenaal berglandschap. Mijn blik volgde ons spoor terug en ik probeerde de plek te vinden waar we afgelopen nacht hadden gekampeerd. Turend door de verrekijker ontdekte ik uiteindelijk onze tentplek, op een steenworp afstand van de voet van de berg. Op de kaart zag ik dat we nog zo’n 9 kilometer moesten skiën om in Tänndalen aan te komen.

Met een volle buike, nieuwe energie, maar een gevaarlijk pijnlijke hak begon ik aan de makkelijke afdaling richting Tänndalen. Een klein anderhalf uur later werd ik omhelst door Stefan, mijn gastheer voor, aanvankelijk, twee dagen. Maar eenmaal in zijn huisje aangekomen werd al snel duidelijk dat het een aantal dagen meer zouden worden; ik had geen huid meer op mijn rechterhak. IMG_0615[1] Door al het gezwoeg heb ik niet goed gevoeld dat mijn hak compleet kapot was. Het advies van de dokter loog er de volgende dag niet om; twee keer per dag schoonmaken, zo min mogelijk mijn schoen aan en donderdag, morgen, moet ik terugkomen. Nu woon ik dus tijdelijk in Tänndalen. Ik heb inmiddels geaccepteerd dat ik een korte vakantie moet houden, zo aan het begin van mijn reis. In het Zweeds luidt het: Det är som det är. Het is zoals het is. Als mijn voet voldoende is hersteld gaan we verder.

De foto’s heb ik gemaakt met mijn Iphone; de kwaliteit laat helaas te wensen over.

Langs de Zweedse bergketen

Nu ik alles gedaan heb wat ik moest doen en eindelijk met en kop thee op de keukenbank zit, bekruipt mij een onrustig gevoel. Een volgepakte pulka ligt in de auto, samen met mijn ski uitrusting. Vanavond neem ik de nachttrein richting Grövelsjön waar ik morgenavond aankom. Donderdag begin ik aan een skitocht langs de hele Zweedse bergketen. Begin mei hoop ik, na ruim 1300 kilometer skiën, in Treriksroset aan te komen. Jussi gaat mee op reis. In de bergen onderweg zijn betekent genieten van een fantastisch landschap en het geeft een heerlijk gevoel van vrijheid en oneindigheid, maar het betekent ook dagen van storm, kou en ingesneeuwd raken. Ik probeer jullie zo nu en dan op de hoogte te houden van onze reis die hopelijk pas in het noordelijkste punt van Zweden stopt.
Magisch Lapland.

Met de sneeuwscooter onder het ijs

Op mijn vraag of ze nog had geskied afgelopen weekend, liet chef Greta een diepe zucht horen. Verbaasd keek ik haar aan. Het antwoord was ja en nee. Ze was begonnen aan een skitocht langs de rand van het meer, maar na ongeveer een halve kilometer skiede ze door de slush sneeuw, oftewel sneeuw en water. Verder skiën is dan onmogelijk; klonten sneeuw blijven aan de onderkant van de ski zitten waardoor je niet meer glijdt. Greta had extra pech. Ze had namelijk haar zware bosski´s ondergebonden, die ze nu al ploeterend door de slush sneeuw naar huis moest dragen. Einde skitocht.
Greta is uiteraard niet de enige die de gevolgen van de hoge temperaturen aan het begin van de winter aan den lijve ondervindt. Zowel in het dal als in de bergen is het ijs slecht. Ook de moerassen zijn niet voldoende bevroren, waardoor het water door de sneeuw omhoog komt als je eroverheen skiet.

Een stel rendierhouders kwam in de bergen voor een iets groter probleem te staan. Eén van de mannen reed te ver het meer op en plofte met zijn sneeuwscooter door het ijs. Gelukkig bracht hij het er met een nat pak vanaf. Het onfortuinlijke gebeuren bood wel materiaal voor het maken van een fotoreportage met als titel Hoe haal ik een scooter onder het ijs vandaan. Zo dus:

Foto’s R. Länta