As it is in heaven

Onlangs was ik op een schitterende plek, waar ik letterlijk ettelijke malen langs ben gefietst, zonder van haar bestaan af te weten. Als ik naar Aktse bergstation ga, en de imposante berg Skierfe, rij ik met de auto naar de parkeerplaats bij Sitoälvsbron, vervolgens fiets ik 10 kilometer over een bosweg en de laatste 6 kilometer loop ik over een slingerend paadje naar Aktse. Hoe vaak ben ik langs deze magisch mooie plek gefietst, verscholen achter hoge dennenbomen en oude berken? Soms heb je een oude rot in het vak als Tommy nodig om nieuwe plekken te ontdekken.


Zo stel ik mij de hondenhemel voor, waar Jussi nu woont. Een uitgestrekt strand met velden van sneeuw en ijs, omgeven door bos en bergen, waardoor een koude rivier stroomt. Het is goed zo.


Boomstronken en wortels vertellen van een bos dat ooit is geweest.

De magische berg Skierfe.


Een baan als rendierherder

rendier-alleen Bijna dagelijks kom ik de rendierhouders van Jåhkågasska sameby op hun sneeuwscooters tegen als ik met de honden ski of wandel. Een wat oudere Same is altijd verlegen om een praatje. Iedere keer als ik hem tegenkom zet hij zijn sneeuwscooter af om even bij te kletsen over de honden (hij heeft een pup die net zo oud als Tika is), de rendieren, het weer en over het leven hier in het hoge noorden. Vorige week kwam ik hem tegen, in gezelschap van nog een rendierherder, op het moeras tussen Vajmat en Tårrajaur. Zoals gebruikelijk stopte hij en maakten we even een praatje. Opeens zei hij dat we nu genoeg hadden gepraat en dat ik met de jongen op de scooter achter hem moest gaan praten. Verbaasd keek ik van de oude man naar de jongen, die ondertussen van zijn scooter was gestapt en op zijn knieën met Tika zat te spelen. Ik begon in het Zweeds tegen hem te praten waarop hij lachend opkeek en zich in het Engels verontschuldigde dat zijn Zweeds nog niet zo goed was. Nu was ik helemaal verbaasd; een Engelse jongen als rendierhouder?!

rendierhouder Een rendierhouder aan het werk. Dit is niet Tom.

Tom woont normaal gesproken in Engeland waar hij biologie studeert. Hij raakte gefascineerd door de natuur en Samische cultuur in Zweeds Lapland, waarop hij besloot om naast zijn studie een talencursus Zweeds te volgen. Aanvankelijk was zijn plan om na zijn afstuderen en tijdje naar Zweden te gaan. Ongeduldig als hij is, merkte hij na twee maanden dat hij niet zo lang wilde wachten; hij wilde NU naar Lapland. Tom kende niemand in het hoge noorden. Hij besloot gewoon spontaan naar Samische families te schrijven en bood hen in ruil voor kost en inwoning een helpende hand in het huishouden, als kinderoppas, kok, tuinman of als wat dan ook aan. Na een paar weken kreeg hij bericht van de zoon van de oude Same; ze hadden geen hulp in de huishouding nodig, maar kon hij zich misschien indenken om een jaar als rendierherder te werken? Tom las de email wel vijf keer en het schoot door zijn hoofd dat het misschien een grap was. Maar dat was het niet. Hij woont nu bij de zoon van de oude Same in Jokkmokk en ondersteunt hen bij hun werk met de rendieren.

Van dit soort mensen word ik erg blij; gewoon doen en dan maar kijken op welk mooi strand het schip strandt. Tussen alle Samische rendierherders die voorbij mijn huis scheuren, rijdt gewoon een blije Engelse biologiestudent. Hoe gaaf is dat!

rendier-gewei

Maak kans op een plek in Fjällräven Polar 2017!

polar2012_3480r
Doe mee aan Fjällräven Polar 2017!

Fjällräven Polar is een fantastische sledetocht, ver boven de poolcirkel, dwars door de Arctische wildernis van Lapland. Deelnemers sturen hun team sledehonden van het Noorse Signaldalen naar het Zweedse Väkkäräjärvi, een spectaculair avontuur van 300 kilometer door de bergen en over de toendra’s van winters Lapland.
polar2014_h8b1792r

Fjällräven Polar geeft ’gewone’ mensen, met gewone banen en zonder speciale kennis van buitenleven tijdens een winterexpeditie, de kans om te ontdekken hoe bijzonder mooi een winters avontuur kan zijn. Zeer ervaren gidsen helpen de deelnemers tijdens de tocht en daarnaast zorgt Fjällräven voor een volledige winteruitrusting. Het idee achter deze expeditie is om te laten zien dat met de juiste voorbereidingen en de juiste uitrusting, vrijwel iedereen deel kan nemen aan een geweldig winters avontuur. Voor Fjällräven is dit tevens een goede mogelijkheid om hun producten te testen onder de beste omstandigheden; de subarctische winter.
34-polar2015-2760r

Hoe doe je mee?
Tot 15 december heb je de kans om een plekje te bemachtingen voor de Fjällräven Polar 2017. Wat je moet doen, is in een foto of film vertellen waarom uitgerekend jij mee moet doen aan de Fjällräven Polar. Een jury beoordeelt vervolgens de aanmeldingen en kiest uit alle inzendingen tien deelnemers. De andere tien deelnemers worden door het publiek gekozen. Zorg er dus voor dat je aanmelding opvalt en deel jouw inschrijving op sociale media om zoveel mogelijk stemmen te krijgen!

Inschrijven doe je hier!
64-polar2015-3062r
polar2014_h8b2370r

Informatie Jokkmokks wintermarkt

wintermarkt-rendierZo richting Jokkmokks wintermarkt krijg ik steeds meer emails van mensen met vragen over Jokkmokks wintermarkt: woonruimte, thema van de markt, programma en tochtmogelijkheden. Om veel emailverkeer en tijd te besparen zet ik wat informatie op een rijtje, met handige links.

De 412e wintermarkt vindt plaats van 2 t/m 4 februari 2017 en heeft als thema Sneeuw. Op de website van Jokkmokks wintermarkt vind je informatie over de markt en het laatste nieuws. Alle hotels, campings en jeugdherbergen in en rond Jokkmokk zijn voor de markt van 2017 volgeboekt. Heb je plannen om in 2018 de markt te bezoeken, dan is het goed om te weten dat je ruim een jaar van tevoren moet boeken. Het is echter de vraag of je ook daadwerkelijk een onderkomen vindt; veel accomodaties hebben nog maar een aantal bedden vrij voor de markt van 2018. Een overzicht van overnachtingsmogelijkheden vind je eveneens op de website van Jokkmokks markt.

Veel Jokkmokkers openen hun deuren tijdens de marktdagen en bieden bezoekers een kamer aan. Wil je in aanmerking komen voor een privé onderkomen, schrijf dan naar info@boende-jokkmokks-marknad.com .

Ben je nieuwsgierig naar activiteiten in Jokkmokk, zoals hondensleeën, een sneeuwscootersafari of het ontmoeten van Samen en hun rendieren, dan kan Jokkmokk Arctic Dream je daarbij helpen.

Ski expeditie; ga je mee?

vitabandet-reis-bergen Stilte. Het is helemaal stil. -14 graden. Ik rits mijn slaapzak een stukje open en voorzichtig strek ik mij uit om de benzinebrander in de voortent te starten. Ik vul een pan met sneeuw en zet deze op het vuur. Ik laat mijzelf terugzakken in m’n slaapzak en terwijl het langzaam warmer wordt in de tent kriebel ik Jussi op z’n buik. Na een paar minuten begint de bevroren condens, waarmee de hele binnentent bedekt is, te ontdooien. Ik kruip opnieuw een stukje uit mijn slaapzak en met een doekje veeg ik gecontroleerd het condens op om te voorkomen dat het op mijn spullen en slaapzak drupt. vitabandet-tent-water Als dat eenmaal gedaan is open ik, nog steeds zittend in mijn slaapzak, de buitentent en laat Jussi naar buiten. Terwijl hij zijn rondje maakt en zijn behoefte doet, bereid ik een bak met hondenvoer en water voor hem die ik door de tentopenening naar buiten schuif. Als hij zijn ontbijt op heeft steekt hij zijn snuit door de tentopening om aan te geven dat hij weer naar binnen wil. Tevreden rolt hij zich op op mijn slaapzak om nog even een dutje te doen. Inmiddels ben ik aan mijn eigen ontbijt begonnen; een mix van havermout, noten, gedroogde vruchten, melkpoeder en bosbessensoep, en smelt ik ondertussen meer sneeuw om mijn thermosflessen te vullen.

Onder de eerste zonnestralen breek ik mijn tent af. Geroutineerd pak ik mijn pulka in, alles heeft een vaste plek. Een systeem dat door de weken heen aangepast en verfijnd is. Jussi zit een eindje bij mij vandaan, zijn blik gefixeert op één punt. Ik ga naast hem zitten en sla mijn armen om hem heen. Snel geeft hij mij twee likken in mijn gezicht om vervolgens weer voor zich uit te staren. Een hond hoeft niet te leren in het nu te leven, een mens wel. Nu ben ik hier, midden in een fantastisch berglandschap, waar ik op ski’s doorheen reis. Een avontuur, een ontdekkingsreis; iedere dag pak in mijn pulka in en zet ik koers door onbekend terrein. vitabandet-pulka

vitabandet-spoor-veelvraat Ik koppel mijn pulka vast en klik mijn ski’s onder. Mijn donsjas ligt in de pulka; eenmaal in beweging ski ik mijzelf snel warm en daarnaast voel ik de prille warmte van de voorjaarszon op mijn lijf. Na een korte klim bereiken we het hoogste punt, vanaf nu gaat het geleidelijk naar beneden. We laten de kale bergen achter ons en skiën na een aantal kilometer door een lieflijk berkenbos. De natuur komt na een lange donkere winter langzaam weer tot leven; het bos is gevuld met vogelgekwetter en het getrompetter van overvliegende zwanen doet Jussi nieuwsgierig opkijken. Even later duikt hij met zijn neus in het verse spoor van een veelvraat. Ik heb één keer een veelvraat gezien tijdens het hardlopen; hij schoot over de bosweg en verdween in een flits, maar ik zag hem duidelijk gezien.

vitabandet-kaart De afdaling wordt steiler en om vaart te minderen zigzag ik door het bos, wat niet makkelijk is met een pulka. Ik zie een meer voor mij opduiken en de laatste paar honderd meter laat ik mij met hoge vaart het meer op glijden. Als ik eenmaal stil sta kijk ik achterom en zie ik Jussi aan komen rennen. Hijgend gaat hij naast mij zitten. Ik besluit dat het tijd is voor lunch. Ik rol mijn thermomatje uit en nestel mij behaaglijk in de warme zon, die hoog aan de hemel staat te stralen. Mijn vochtige slaapzak ligt uitgerold op mijn pulka om te drogen. Jussi likt gretig een mix van water met stukjes vis naar binnen vitabandet-pause en ikzelf geniet van een kop warme bosbessensap, knäckebröd met een dikke laag boter en gedroogd vlees, noten en een stuk chocola. Jussi heeft zich opgerold en ligt naast mij te slapen. De warme zon maakt ook mij slaperig en al snel dommel ik in. Even later word ik wakker van een koud briesje. De zon is achter sluierbewolking verdwenen en het waait zachtjes. Ik pak de pulka in, koppel Jussi vitabandet-hutje aan de treklijn en zet koers in noordwestelijke richting over het uitgestrekte meer. Tegen het vallen van de avond bereik ik een simpel hutje. Wat een luxe om bij een knisperend vuur mijn avondmaal te eten. Boven op de kachtel staat een grote pan gevuld met sneeuw en mijn vochtige kleding hangt te drogen aan de lijnen die aan het plafond zijn gespannen. Ik geniet volop van de warmte en lig in mijn open slaapzak in het licht van mijn hoofdlamp m’n boek te lezen. Vlak voordat ik ga slapen trek ik nog één keer mijn dikke kleding aan om Jussi, en mezelf, uit te laten. Buiten word ik overweldigd door een heldere sterrenhemel opgekleurd door groene slierten noorderlicht. Hier wil ik nooit meer weg.

Een ski expeditie door de bergen van Zweeds Lapland is een geweldig winteravontuur. Het is heerlijk om weg te dromen bij het lezen van verhalen en het zien van foto’s, maar het zelf ervaren is een belevenis die je nooit meer vergeet. Een belevenis die mogelijk wordt gemaakt door Xplore the North. Reizen door de laatste wildernis van europa, de machtige bergen, bossen gehuld in een dik pak sneeuw, uitgestrekte meren, de stilte van de arctische winter. Het eenvoudige leven in een berghut, zonder elektriciteit en stromend water, waar je in het knusse kaarslicht bij een houtkachel geniet van een warme kop chocolademelk terwijl je je logboek bijwerkt en de route doorneemt voor de volgende dag. En voordat je het laatste kaarsje uitblaast stap je gehuld in een dikke donsjas naar buiten en loop je de poolnacht in, het magische noorderlicht tegemoet.
vitabandet-nederzetting

Eropuit in de natuur; risicovolle onderneming?

Wat is er toch met de mens gebeurd? Als ik zou zeggen dat ik in m’n eentje een week naar Barcelona ga, krijg ik alleen maar positieve reacties. Als ik zeg dat ik een bergtocht ga maken, krijg ik echter ook andere reacties. Negatieve reacties: ‘Helemaal alleen, vind je dat niet eng’? ‘Oeh, dat is gevaarlijk, pas maar goed op’. ‘Ik hoop niet dat je een beer tegenkomt’!

peraure-meer-natuur Aan het Peraure meer.

Is het nu echt zo dat het risicovoller is om zich in de natuur te begeven dan in een stad? Nee absoluut niet, integendeel. Het brengt meer risico’s met zich mee om jezelf een dag in het verkeer te begeven dan een dag door een bos of de bergen te wandelen. De kans dat ik als vrouw wordt lastig gevallen of zelfs wordt aangerand is een stad vele malen groter dan in de bergen. Hoe verder ik mijn tent opzet van de civilisatie des te veiliger ik mij voel. Het is niet de natuur die mij weerhoudt van het maken van sommige reizen/tochten, maar het is de mens. Ik heb tijdens mijn reizen gebieden vermijd en dingen gelaten omdat het door de aanwezigheid van mannen onveilig was. Die keren dat ik mijzelf in bedreigende situatie’s bevond was er vrijwel altijd een man in het spel, helaas. Het is niet een beer die ’s nachts de deur van mijn camper probeert te forceren om binnen te komen; nee, een man doet dat.

jarre-natuur Met Jussi op Jarre.

De natuur is er niet op uit om lastig te vallen of angst aan te jagen. In een leven waar stress één van de grootste bedreigingen is voor de mens, is de natuur een plek waar je tot rust kan komen en jezelf terug kan vinden. Als ik alleen in de bergen onderweg ben, brengt dat uiteraard risico’s met zich mee. Maar ik ben mij volledig bewust van de mogelijke risico’s en door een zogenoemde risicoanalyse probeer ik zoveel mogelijk risico’s te voorkomen en het liefst uit te sluiten. Door bijvoorbeeld te weten wat je moet doen als je in een storm terechtkomt, voorkom je dat je op dat moment in een gevaarlijke situatie belandt. Ik voel mezelf zowel fysiek als mentaal in goede doen als ik door de bergen trek, zo in die zin minimaliseer ik de risico’s op bijvoorbeeld stress-gerelateerde ziektes. Wanneer een mens overlijdt aan een hartstilstand, gaat vaak een periode van risicovol gedrag aan vooraf; manier van eten, weinig bewegen en iedere dag stress. In het leven neemt ieder mens risico’s, maar wat iemand als risicovol beschouwt, verschilt van mens tot mens.