Mijn semla en ik

Alhoewel ik mij meer Nederlands voel dan Zweeds, merk ik dat ik toch wat aan het verzweedsen ben. Gisteren was het fettisdagen, vette dinsdag in het Nederlands; de dinsdag voor het begin van de vastentijd. De Zweden hebben de traditie om op fettisdagen een semla te eten, een bolletje gevuld met amandelspijs met als topping en dot slagroom en over het geheel wordt een laagje poedersuiker gestrooid. Voor het eerst in de acht jaar dat ik nu in Lapland woon, heb ik een semla bij de bakker gekocht. Toen ik in de auto naar huis reed en de semla in een speciaal ontworpen semladoosje naast mij op de passagiersstoel lag, voelde ik mij een beetje Zweeds.
semla

De lange donkere nacht

kerstlicht De langste nacht is voorbij. De zon is opweg terug en over aan aantal weken kunnen we de eerste voorzichtige zonnestralen verwelkomen. Alhoewel het nu iedere dag iets langer licht blijft, voelt het voor mij alsof de koude en donkere periode nog moet komen. In december gebeurde er zoveel in Jokkmokk. Op het werk was het ontzettend druk met alle kerstmaaltijden die wij bereiden en serveren tijdens de adventsweken. Ik heb dus nauwelijks door dat het zo donker is. Alle winkels, galeries, cafés en restaurants waren open, uit de kerken klonken kerstliederen en midden december verkeerde Jokkmokk nog eens kerstmarktpngextra in de kerstsferen tijden de driedaagse kerstmarkt. Door alle lichtjes, warmte en gezelligheid voelde het niet donker.
Koud was het ook niet, afgelopen week lag de temperatuur zelfs boven het vriespunt en regelmatig waaide het. Het voelde als eind april, wanneer de sneeuw langzaam verdwijnt en hier en daar de eerste grassprietjes opduiken. Geen sneeuwbedekte bomen meer en de daken van mijn huis en schuren liggen er kaal bij; de sneeuw is naar beneden gegleden. Gelukkig is de winter teruggekomen, zo vlak voor het kerstweekend; het sneeuwt nu zachtjes bij een temperatuur van -10. Het is kerst!midwinter-2014 Midwinter in 2014.

Zagen, kloven, branden

Een oud gezegde in Lapland luidt: Voor pasen moet het hout zijn gezaagd en gekloofd en voor midzomer moet het onder dak liggen. Na midzomer neemt namelijk de luchtvochtigheid toe en droogt het hout niet zo snel als tijdens de lente en het begin van de zomer.

Wat tips van Jokkmokkers: Het beste is de bomen om te zagen aan het einde van de winter of aan het begin van de lente, voordat de boom te veel sap bevat. Tijdens de lente wordt al het hout gekloofd. Als je het brandhout het komende winterseizoen wilt gebruiken, is het verstandig om de stammen niet te grof te kloven, zodat het sneller droogt. Ook is het belangrijk het hout zo te stapelen dat er voldoende ventilatie mogelijk is, zowel tussen het hout als aan de onderkant. Leg het hout dus niet op de grond, maar op bijvoorbeeld een pallet. Oja, leg het gekloofde hout met de schors naar beneden; zo kan het vocht er makkelijk uit.

De afgelopen twee weekenden heb ik mijn hout gezaagd en gekloofd; ik ben dus ruim vier maanden te laat, maar ik ben blij dat m’n houthok gevuld is, wat een werk! Een oud-Hollands gezegde luidt: Aan brandhout verwarmt men zich drie keer: bij het zagen, het kloven en het branden. hout-zagen

Eerste zomerdag ondergesneeuwd

majbrasa3 majbrasa2Valborgsmässoafton: 30 April is de dag in Noord-Europa waarop de winter wordt afgesloten en het zomerhalfjaar haar intrede doet. In de oude mythen wordt de overgangstijd van winter naar zomer omschreven als een periode waarin kwade krachten tevoorschijn komen. Om deze krachten terug te drijven maakte men vuur. Een meer ‘met beide voeten op de grond’ verklaring van de gewoonte om de laatste dag van april grote vuren te maken is dat vroeger de boeren hun beesten begin mei op het land loslieten en door middel van vuur de roofdieren verjaagden. Hoe het ook zij, de winter is afgesloten en een periode vol zonneschijn ligt in het verschiet. Op 1 mei, de eerste dag van de zomerperiode, viel er ’s morgens 20 centimeter sneeuw. Typisch Lapland. majbrasa4