De beer of de eland

Als in een flits schiet de rode polo de oprit op. Ik zie hoe Gurra uit zijn auto springt en met grote passen naar de deur loopt. ‘Och jee, er is iets met zijn hond Snotte’, is mijn eerste reactie. Op dat moment zie ik de snuit van Snotte door de half open autoruit. Niets met Snotte dus. Gurra stapt binnen en begint meteen opgewonden te vertellen over verse sporen van een eland met kalf en een beer. Hij is nog niet uitgesproken of ik stap in mijn laarzen en loop met de camera in m’n hand naar zijn auto. Tika springt bij Snotte op de achterbank en beide honden hebben moeite hun balans te houden als Gurra met een flinke swieper achteruit rijdt.


Hij trapt het gaspedaal flink in en op de snelheidsmeter zie ik dat we met 70 km/u over de kleine bosweg schieten. Aangezien geen van de meters in de oude polo naar behoren werkt, kan de snelheid ook lager of hoger hebben gelegen. Ik probeer de gordel te pakken, maar deze werkt duidelijk ook niet naar behoren. Geen gordel dus. Tika en Snotte zijn blij elkaar te zien en rollen over de achterbank. Snotte probeert met zijn stramme oude lijf over de leuning bij mij op schoot te klimmen; ik zit op zijn stoel. Ik probeer hem met alle macht terug te drukken. Nu wil Tika ook bij mij op schoot; met mijn hand tegen haar hoofd gedrukt houd ik haar tegen terwijl Snotte een nieuwe poging doet om bij Gurra op schoot te gaan zitten. Hardhandig druk ik beide honden terug terwijl de kleine polo nog steeds met hoge snelheid over de bosweg stuitert. Opeens staan we stil. Ik stap uit en zie inderdaad sporen van een eland, een kalf en een beer. Aan de kleine pootafdruk te zien is het een jonge beer. Met de auto volgen we de sporen en na ongeveer een halve kilometer verdwijnen ze het bos in. Ik loop een stuk het bos in, maar zie niets meer. Geen idee wie die dag geluk heeft gehad; de beer of de eland.

Een beer, of….?

bever Vanavond liep ik met Jussi langs de rivier toen ik aan de overkant een kleine bruine bol zag zitten. Mijn hart maakte een enorme sprong; een beer! Wel een erg kleine beer, een berenjong dan. Voorzichtig sloop ik dichterbij met mijn Iphone in de aanslag. Opeens richtte het dier zich op en plonste in het water. Plotseling begon ik nerveus te worden. Als het een berenjong is, waar is de moeder dan?! Zwemt het jong naar zijn moeder aan de overkant; MIJN kant? Snel kwam ik in beweging en rende richting huis, wat moeilijk ging met mijn iets te grote snowboots door de natte sneeuw. Al rennend bedacht ik dat ik, toen het beest in het water gleed, een enorme staart zag; beren hebben nauwelijks een staart. Dan was het toch iets anders. Ik stopte met rennen en besloot resoluut dat het een bever was. Voor zover ik weet rennen bevers niet achter mensen aan om hen op te eten. Zij knagen liever. Rustig liep ik naar huis. Tijd voor een rustgevende avondthee.

Jarre in beeld

jarre-blog
Jarre. Pärlälven natuurreservaat. Oerbos. Berenrijk. Het 1000 meter hoge laaggebergte Jarre ligt op een steenworp afstand van mijn huis. Het leek wel of er altijd iets tussen mij en Jarre kwam, maar nu, na ruim 5 jaar, zit ik eindelijk op een grote steen met Kuifje en Jussi en kijk ik uit op het langgerekte Karatsmeer en de minuscule huizen van Vuojat, Larsbo en Berghem. We zijn halverwege onze klim naar boven en, naar wat later bleek, pas aan het begin van onze tocht. Eén rustig dagje Jarre liep uit op een tweedaagse tocht over bergtoppen en door de bossen, moerassen en wateren van het Berenrijk.
jarre-033-blog
Zoiets geweldigs; honden kunnen water ruiken. Jussi’s neus bracht ons naar dit enigszins verscholen paradijselijke meertje. Terwijl hij zijn dorst lest begin ik mezelf verrukt uit te kleden om een duik te nemen, maar als ik mijn voet in het water houd besluit ik ter plekke dat pootjebaden voldoende is; bergmeertjes zijn koud.

jarre-037-blog
Jussi kijkt smachtend toe hoe Kuifje een koekenpan te voorschijn haalt en deze vult met worstjes. Volgens Zweedse traditie prik je de worstjes aan een stok en houd je deze boven een open vuurtje. Gezien het warme droge weer van de afgelopen weken wilden we ons niet aan een vuurtje wagen. Het zou jammer zijn als het oerbos zou afbranden en onze worstjes zouden verbranden.
jarre-030-blog

jarre-045-blog
Uiteindelijk legt hij zich erbij neer dat er geen worstje voor hem in het verschiet ligt. Het erbij neerleggen doet hij, zeer demonstratief, midden op onze etenswaren. Hij doet ons zelfs even geloven dat hij door worstjesgebrek het loodje heeft gelegd, maar daar trappen wij niet in. Na een uitgebreide siesta vervolgen we, met twee volle magen en één lege, onze weg naar de top.

Ieder heeft zo zijn eigen gedachten, staand of zittend boven op een berg. Jussi houdt twee jachtvalken in de gaten die boven onze hoofden cirkelen. Kuifje bedenkt dat hij zijn verrekijker niet bij zich heeft. Deze zou van pas komen hier op de top, uitkijkend op het Berenrijk.

jarre-066-blog
Kuifje mijmert voor zich uit dat het mogelijk is om vanaf Jarre de militaire hut op de top van Udtja te bereiken. Hij heeft eerder in de hut overnacht, maar is nog nooit via Jarre daarnaartoe gelopen. Waarschijnlijk is het niet zo moeilijk om een weg over het moeras te vinden, gezien de droogte van de afgelopen weken. Het enige probleem zou de oversteek van de brede Jarre beek kunnen zijn. Met een vragende blik kijkt hij mij aan. Doen?

De weg achter mij ken ik; de weg voor mij niet. Zonder aarzelen zeg ik dat we verder gaan, door de bossen en moerassen van het Berenrijk naar de top van Udtja. jarre-104-blog

De avond is inmiddels gevallen als we door het oerbos afdalen. Met de duisternis van de nacht hoeven we geen rekening te houden; de middernachtzon is nog volop aanwezig. Bij de Jarre beek aangekomen blijkt het vinden van een goede oversteekplek niet zo makkelijk. Uiteindelijk zien we een stuk waar het niet zo diep is en het water rustiger stroomt. Bij gebrek aan sandalen lopen we met onze bergschoenen door het water, steunend op twee stokken. Jussi zwemt dapper mee en komt door de sterke stroming zo’n 20 meter stroomafwaarts aan land. Na een korte pauze en twee keer mijn sokken te hebben uitgewrongen, wat geen zin heeft aangezien mijn schoenen zeiknat zijn, lopen we verder over het moeras. jarre-109-blog
jarre-126-blog
De vermoeidheid begint ons alle drie parten te spelen. De militaire hut, als een witte stip zichtbaar op de top van Udtja, lijkt nog mijlenver weg. En vanaf nu gaat onze weg alleen nog maar omhoog. We zijn het er unaniem over eens om geen pauze te houden, maar aan één stuk door te lopen. Na wat lijkt een eeuwigheid ploffen we rond middernacht neer op de oude bedden in de militaire barak. Na al liggend wat nootjes te hebben gegeten hebben we nog net genoeg energie om een sober avondmaal te bereiden. In een oud kastje vindt Kuifje een pak hondenbrokken, ver over de datum. Dat zou Jussi worst zijn; gulzig eet hij zijn bordje leeg. Het idee was om een uiltje te knappen en vervolgens onze tocht voort te zetten. De volgende ochtend wordt ik echter wakker gemaakt door Jussi. Hij zit naast mij op bed en tikt met z’n poot op m’n schouder; hij moet naar buiten.jarre-131-blog
Buiten is het sprookjesachtig mooi. Gisteren keek ik vanaf de top van Jarre naar Udtja, nu kijk ik met mijn slaperige kop naar Jarre. Het was een mooie tocht die nog niet ten einde is; tijd om Kuifje uit zijn bed te trommelen en verder te gaan.
jarre-150-blog

jarre-160-blog Midden in een veld met ontelbare kruipbramen houden we een siesta. Kuifje doet zich te goed aan koffie die hij in de hut heeft gevonden, houdbaarheidsdatum maart 2003. Na een aantal slokken besluit hij dat de koffie toch niet zo lekker smaakt. Of ik de rest wil opdrinken?..nee. Ik loop al de hele tocht met een lege emmer in m’n rugzak, nu is het de hoogste tijd om deze te vullen met het Goud van Lapland.
jarre-174-blog

Jussi ligt te dromen tussen de kruipbramen. Wellicht van nieuwe avonturen?
jarre-175-blog

Mama beer pakt mama eland

Terwijl ik mijn tanden stond te poetsen op een doordeweekse avond hoorde ik mijn telefoon piepen; een sms van Mr. T. Een beer had een eland te grazen genomen, zo’n twee kilometer van mijn huis. Die middag had een vriend van hem met zijn auto door het bos gereden toen een wirwar aan elandsporen op de weg zijn aandacht had getrokken. Een paar honderd meter verderop lag een eland in de berm, dood, maar nog warm. Als ervaren jager zag hij meteen dat het dier kort geleden was aangevallen door een beer.
Ik besloot de volgende dag een kijkje te gaan nemen, met de auto welteverstaan, op aanraden van mr. T: “Die beer blijft in de buurt om de eland te verslepen en op te eten, ga dus niet op je fiets, en laat Jussi thuis.” Hijzelf werkte die week tot zijn grote ergernis in Kiruna, zodoende ging ik er deze keer alleen op uit. Althans, dat dacht ik; toen ik de plaats delict naderde zag ik dat de papa van de familie Mats over de eland gebogen stond, terwijl mama en dochter Mats van een afstandje toekeken. eland Papa Mats, eveneens jager, inspecteerde zorgvuldig het slachtoffer en de omgeving. De eland was een koe en had dit jaar nog een kalf gekregen. Als het moederdier sterft blijft een jong kalf altijd in de buurt roepen naar zijn moeder. De conclusie van papa Mats was, dat het om een beer ging met twee jongen en dat zij naast de elandkoe ook het elandkalf te pakken had genomen. Verder kon hij vertellen dat de beer de eland van de zijkant had aangevallen en vervolgens via een aantal beten in de hals had gedood. De hals en de kop waren zwaar beschadigd, maar de rest van het lijf was nog intact. Toen nog wel, een aantal dagen later was er vrijwel niets meer over van de eland.

Dorpsgenoot Mike, ook jager, plaatste een jachtcamera op de plaats delict. Deze detecteert als er een plotselinge verandering van de omgevingstemperatuur plaatsvindt. Mama beer staat er mooi op. Dit alles in mijn achtertuin.
bjorn